Beethoven, de componist in zijn tijd - IX Chronologisch overzicht


1712	*	Jean-Jacques Rousseau en Friedrich II von Hohenzollern, in Nederland bekend als "Frederik de Grote".
		Biografie Louis van Beethoven, grootvader van de componist, wordt in Mechelen geboren en op 5 januari gedoopt.

1713	*	Denis Diderot.
		Arcangelo Corelli.
	-	Einde van de Spaanse Successieoorlog.
		Biografie Maria Josepha Pall (of Ball of Boll), grootmoeder van de componist, wordt geboren.

1714	*	Carl Philip Emmanuel Bach en Christoph Willibald von Gluck.
	-	In Engeland komt het huis Hanover aan het bewind.

1715		Louis XIV de Bourbon, in Nederland bekend als de "Zonnekoning".
	-	Louis XIV wordt opgevolgd als koning van Frankrijk door zijn achterkleinzoon Louis XV, die nog slechts vijf jaar is, zodat er tot 1723 sprake is van een regentschap.
	-	In de bouwkunst is de Barok op zijn hoogtepunt.

1716		Leibniz.

1717	*	Horace Walpole, Maria Theresia von Habsburg en Johann Stamitz.
	-	In Londen wordt een vrijmetselaarsloge gegrondvest.
	-	In Pruisen wordt de leerplicht ingevoerd.
	-	Couperin publiceert L'art de toucher le clavecin.
		Biografie Louis van Beethoven wordt koorknaap in Mechelen.

1719	*	Leopold Mozart.
	-	Herontdekking van Herculaneum en Pompeji.

1721	*	Jeanne Poisson, beter bekend als Madame de Pompadour.
		Jean-Antoine Watteau.
	-	Bach componeert de Brandenburgse concerten en de Franse en Engelse suites.

1722	*	Joseph Augenbrugger.
	-	Bach publiceert het eerste deel van het Wohltemperiertes Klavier.
	-	Rameau publiceert Traité de l'harmonie.

1723	*	Adam Smith.

1724	*	Friedrich Klopstock en Immanuel Kant.

1725	*	Giovanni Casanova.
		Tsaar Peter de Grote en Alessandro Scarlatti.

1726	-	Jonathan Swift schrijft Gulliver's Travels.

1727		Isaac Newton.
	-	In Engeland komt George II aan het bewind en de dichter Walpole is zijn rechterhand.

1728	*	Oliver Goldsmith, James Cook en Nicolo Piccini.

1729	*	Edmund Burke en Gotthold Ephraim Lessing.
	-	Eerste uitvoering van Bachs Matthäuspassion.

1730	-	In Italië bereikt de kunst van het vioolbouwen een hoogtepunt in het werk van de familie Guarneri.

1731		Bartolomeo Cristofori.
		Biografie Louis van Beethoven wordt tenor in Leuven.

1732	*	Johann Christoph Friedrich Bach, Franz Joseph Haydn, Johann Albrechtsberger en Beaumarchais. Hoewel hij geen Europeaan was, memoreer ik hier ook de geboorte van George Washington, omdat hij een groot voorbeeld was voor de Franse revolutionairen.

1733	*	John Priestley en Gottfried van Swieten.
		François Couperin.
	-	Eerste uitvoering van Pergolesi's La serva padrona en Telemanns Musique de table.
		Biografie Louis van Beethoven trouwt met Maria Josepha Pall (of Poll, Ball of Boll). Het echtpaar woont in Bonn en Louis is als musicus in dienst bij de keurvorst.

1734	*	Franz Anton Mesmer en Ralph Abercromby.

1735	*	Johann Christian Bach.
	-	De Zweedse bioloog Linnaeus publiceert Systema naturae.

1736	*	James Macpherson, Joseph Langrange, Charles Coulomb en James Watt.
		Giovanni Battista Pergolesi.

1737	*	Thomas Paine en Luigi Galvani.

1738	*	George III of Hanover, William Herschel, Ignace Guillotin en Melchior von Birkenstock.

1739	*	Karl Ditters von Dittersdorf.
	-	Händel componeert de concerti grossi.

1740	*	Giovanni Paisello, Belle van Zuylen en Donatien de Sade.
	-	Maria Theresia von Habsburg wordt keizerin van "Het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie" en Friedrich II von Hohenzollern wordt koning van Pruisen.
	-	De tegenwoordig vrijwel vergeten componist Thomas Arne componeert Rule Britannia.
		Biografie Het echtpaar Beethoven krijgt in dit jaar of het vorige een zoontje, dat Johann wordt genoemd.

1741	*	Johann Lavater, Pierre Choderlos de Laclos, Joseph II von Habsburg en Jean-Pierre Duport.
		Antonio Vivaldi.
	-	Händel componeert The Messiah.

1742	*	André Grétry en Gebhard Blücher.

1743	*	Jean Antoine de Condorcet, Luigi Boccherini, Antoine Lavoisier en Jean-Paul Marat. Hoewel hij geen Europeaan was, memoreer ik hier ook de geboorte van Thomas Jefferson, de belangrijkste opsteller van de Declaration of Independence.

1744	*	Friedrich Wilhelm II von Hohenzollern, Johann Gottlieb Herder en Jean-Baptiste Lamarck.
	-	Het slot Schönbrunn bij Wenen wordt voltooid.

1745	*	Philippe Pinel, James Hargreaves en Alessandro Volta.
	-	In Mannheim wordt een Symphonieschule gesticht.

1746	*	Johann Pestalozzi en Franzisco de Goya.

1747	*	Leopold II von Habsburg.
		Biografie Maria Magdalena Keverich, Beethovens toekomstige moeder, wordt in Ehrenbreitstein geboren.

1748	*	Christian Gottlieb Neefe, Johann Stich en Jeremy Bentham.
	-	Het slot Sans-Souci bij Potsdam wordt voltooid.

1749	*	Honoré de Mirabeau, Pierre Laplace, Edward Jenner, Johann Wolfgang von Goethe, Jacques-Louis David en Jean-Louis Duport.
	-	Bach componeert Die Kunst der Fuge.

1750	*	Helene von Breuning, Antonio Salieri en Franz Hager.
		Johann Sebastian Bach.

1751	*	Joseph Deym.

1752	*	Nikolaus Simrock, Anna von Brunswick, Wilhelm Müller, Muzio Clementi en August Tiedge.

1753	-	Carl Philip Emmanuel Bach publiceert Versuch über die wahre Art Klavier zu spielen.

1754	*	Louis XVI de Bourbon, Charles Maurice de Talleyrand en Peter Winter.

1755	*	Christian Hahnemann en Marie Antoinette von Habsburg.
		Charles Montesquieu.
	-	Lissabon wordt getroffen door een enorme aardbeving met tienduizenden doden.
	-	In de mode verandert de haardracht voor de mannen ingrijpend, want de grote allongepruik verdwijnt en het kleine pruikje met het staartje verschijnt.
	-	In de bouwkunst komt de Rococo in de mode.

1756	*	Wolfgang Amadeus Mozart, Vicenzo Righini, Pavel Wranitzky en Carl Lichnowsky.
	-	De Zevenjarige Oorlog breekt uit.

1757	*	Antonio Canova en William Blake.
		Domenico Scarlatti en Johann Stamitz.

1758	*	Franz Gall, Horatio Nelson, Maximilien de Robespierre en Peter von Braun.

1759	*	Friedrich von Schiller en Nikolaus Zmeskall von Domanowitz.
		Georg Friedrich Händel.
	-	Haydn componeert zijn eerste symfonie.
		Biografie Maria Magdalena Keverich verliest haar vader, Heinrich, aan de dood.

1760	*	Claude Saint-Simon, Babeuf en Luigi Cherubini.
		George II of Hanover.

1761	-	Rousseau publiceert La nouvelle Héloïse en een jaar later Le contrat social.
	-	Haydn treedt in dienst van vorst Esterházy.
		Biografie Louis van Beethoven wordt benoemd tot Kapellmeister.

1762	*	George IV of Hanover, Johann Fichte, August Kotzebue en Ferdinand Ernst von Waldstein.
	-	In Rusland bestijgt Catherina de Grote de troon.
	-	Rousseau schrijft Emile ou l'Education.
	-	Glucks Orphée et Euridice gaat in première.

1763	*	Etienne Méhul en Joséphine de Beauharnais.

1764	*	Jean Bernadotte en Joseph von Stutterheim.
		Jean Philippe Rameau en Madame de Pompadour.

1765	*	Nikolaus Esterházy, Franz Brentano en Franz Gerhard Wegeler.

1766	*	Alois Weissenbach, Franz Xaver Süssmayr, Rodolphe Kreutzer, Germaine de Staël, John Dalton, Thomas Malthus.
	-	Goldsmith schrijft The vicar of Wakefield.

1767	*	Johann Browne-Camus, Joachim Murat, Jean-Baptiste Isabey, Benjamin Constant en August von Schlegel.
		Georg Philip Telemann.
	-	De jonge Mozart schrijft zijn eerste opera.
		Biografie Johann van Beethoven trouwt met Maria Magdalena Keverich. Het echtpaar woont in Bonn en net als zijn vader is Johann als musicus in dienst bij de keurvorst.

1768	*	Jean Fourier, François Chateaubriand en Franz II von Habsburg.
	-	Cook reist de wereld rond.
	-	Eerste fortepianorecital door J.C.Bach.
		Biografie Maria Klara Westorff, Beethovens grootmoeder van moeders kant, sterft.

1769	*	Nanette Streicher, Johann Stumpff, Robert Castlereagh, Napoleon Bonaparte, Arthur Wellington, Alexander von Humboldt en George Cuvier.
		Biografie Johann en Maria Magdalena van Beethoven krijgen een zoontje, Ludwig Maria, maar hij sterft na zes dagen.

1770	*	Antonin Reicha, Alexandre Boucher, William Wordsworth, Friedrich Hölderlin, Georg Wilhelm Friedrich Hegel en Friedrich Wilhelm III von Hohenzollern.
	-	De Franse kroonprins trouwt met Marie Antoinette von Habsburg.
	-	Cook ontdekt Australië.
	-	In Engeland wordt een wet aangenomen waarmee vrouwen die make-up gebruikten, konden worden beschuldigd van "hekserij", terwijl hun huwelijk ongeldig kon worden verklaard op grond van "misleiding" van de echtgenoot.
		Biografie Het huwelijk van Johann en Maria Magdalena van Beethoven wordt opnieuw gezegend met de geboorte van een zoontje. Ludwig wordt waarschijnlijk op 16 december geboren en op 17 december wordt hij in de katholieke kerk gedoopt. De familie woont in de Bonngasse.

1771	*	Walter Scott, Rahel Levin, Johann Cramer, Karl Amenda, Eleonore von Breuning en Moritz Lichnowsky.

1772	*	Joseph Lobkowitz, Franz Xaver Kleinheinz, Johann Mälzel, Heinrich Collin, François Fourier, Samuel Coleridge, Novalis, Friedrich von Schlegel.
	-	Eerste Poolse deling.
	-	In Amerika wordt een comité opgericht dat zich ten doel stelt de Engelse heerschappij omver te werpen.
	-	Het element stikstof wordt ontdekt en de chemicus Lavoisier formuleert zijn beroemde wet over het behoud van massa.
	-	Goethe schrijft Götz von Berlichingen.

1773	*	Clemens Wenzel von Metternich en Ludwig Thieck.
		In Amerika grijpt de Boston Tea Party plaats.
	-	Haydn componeert de Abschiedssymfonie.
		Biografie Louis van Beethoven, grootvader van de componist, sterft op 24 december.

1774	*	Stephan von Breuning, Kaspar Friedrich en Charles Bell.
		Oliver Goldsmith en Louis XV de Bourbon.
	-	Louis XV wordt opgevolgd als koning van Frankrijk door zijn kleinzoon Louis XVI.
	-	Goethe schrijft Die Leiden des jungen Werthers.
		Biografie Johann en Maria Magdalena van Beethoven krijgen een zoontje, dat Caspar Anton Carl wordt genoemd en op 8 april wordt gedoopt. De familie woont in een huis geheten Auf dem Dreieck.

1775	*	Anton Radziwill, Therese von Brunswick, Magdalene Willmann, Giovanni Malfatti, Andreas Razumowsky, Robert Owen, Friedrich Schelling, Jane Austen, William Turner en André-Marie Ampère.
		Giovanni Sammartini.
	-	De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog breekt uit.
	-	Watt ziet kans een goed werkende, niet plotseling ontploffende stoommachine te fabriceren en krijgt het patent hierop.
	-	De ingang van St.Paul's Cathedral in Londen wordt met ruim een meter verhoogd, uitsluitend ten gerieve van de adellijke dames met hun torenhoge pruiken.
		Biografie De vierjarige Ludwig krijgt zijn eerste muzieklessen van zijn vader en hij verliest ook zijn andere grootmoeder, Maria Josepha Pall (of Poll, Ball of Boll). Ze sterft op 30 september.

1776	*	Georg Treitschke, Ignaz Schuppanzigh, John Constable en Ernst Theodor Amadeus Hoffmann.
		David Hume en William Battie.
	-	In Oostenrijk worden de lijfstraffen afgeschaft.
	-	Op 4 juli neemt het Amerikaanse congres de Declaration of Independance aan (voluit geheten The Unanimous Declaration of the Thirteen United States of America), welke verklaring voorafgegaan was door de nauwelijks minder belangrijke Bill of Rights.
	-	Smith schrijft An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations.
	-	Klinger schrijft het toneelstuk Sturm und Drang.
	-	Burney publiceert A general history of music.
		Biografie Het gezin Beethoven verhuist naar het huis van bakker Fischer in de Rheingasse en wordt uitgebreid met de geboorte van Nikolaus Johann, die op 2 oktober wordt gedoopt. Korte tijd woont het gezin in de Neugasse, maar men keert terug naar de Rheingasse.

1777	*	Christoph Kuffner, Moritz von Fries, Johann Pasqualati, Franz von Brunswick, Lorenz von Breuning, Alexander I Romanov, Juliette Récamier, Hans Oersted, Heinrich von Kleist en Karl Gauss.
		Biografie In dit jaar of het vorige gaat de kleine Ludwig voor het eerst naar school.

1778	*	Ignaz von Gleichenstein, Franz von Oppersdorff, Louis Bonaparte, Louis Gay-Lussac, Clemens Brentano en Johann Nepomuk Hummel en Marie Erdödy.
		Carolus Linnaeus, Jean-Jacques Rousseau en Voltaire.
	-	Herder publiceert zijn Volksliedern.
		Biografie De zevenjarige Ludwig treedt voor het eerst in het openbaar op (26 maart) en krijgt les van Van Eeden. Hij kan inmiddels ook orgel spelen.

1779	*	Louis-Philippe de Trémont, George Bridgetower, Josephine von Brunswick en Friedrich de Savigny.
		James Cook.
	-	Lessing schrijft Nathan der Weise.
		Biografie Ludwig krijgt een zusje, maar ze sterft al na enkele dagen. Hij krijgt les van Pfeifer en mag voor het eerst een blik werpen op Bachs Wohltemperiertes Klavier.

1780	*	Antonie von Birkenstock, Gottfried Fischer en Jean Ingres.
		Maria Theresia von Habsburg.
	-	Joseph II von Habsburg volgt zijn moeder op als keizer van het "Heilige Roomse rijk der Duitse natie".
		Biografie Ludwig volgt onderwijs in Latijn, Frans en Italiaans en krijgt van Rovantini vioolles.

1781	*	Dorothea Ertmann, Barabara Keglevics, Michael Umlauf, Anton Diabelli, Ferdinand Kinsky, George Stephenson, Achim von Arnim en Eugène de Beauharnais.
		Lessing.
	-	In Oostenrijk wordt de lijfeigenschap afgeschaft.
	-	Kant schrijft Kritik der reinen Vernunft.
	-	Herschel ontdekt de planeet Uranus.
	-	Bij de Engelse vloot wordt het voorschrift ingevoerd dat elke opvarende elke dag citroensap moet drinken.
		Biografie Neefe, sinds herfst 1779 woonachtig in Bonn en al snel als hoforganist in dienst bij de keurvorst, ontfermt zich over Ludwig en begint hem les te geven (mogelijk deed hij dat al een jaar eerder). Ludwig gaat niet meer naar school. Hij krijgt een broertje.

1782	*	Charlotte von Brunswick, Niccolo Paganini en John Field.
		J.C.Bach.
	-	De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog wordt in het voordeel van de Amerikanen beslecht.
	-	Choderlos de Laclos schrijft Les liaisons dangereuses en Schiller Die Räuber.
	-	W.A.Mozart componeert Die Entführung aus dem Serail.
		Biografie Ludwig maakt kennis met de familie Breuning en met Wegeler. Zijn eerste bewaarde composities verschijnen in druk. Hij vervangt Neefe soms als organist.
		Composities Dresslervariaties voor piano (WoO.36)

1783	*	Joseph Linke, Robert von Gallenberg, François Magendie en Stendhal.
		Leonhard Euler.
	-	In Oostenrijk wordt het burgerlijk huwelijk ingevoerd.
	-	De eerste raderboot wordt in de vaart genomen en de eerste succesvolle ballonvaart wordt volbracht.
		Biografie Ludwig krijgt een onbezoldigde aanstelling bij de keurvorst en in het najaar reist hij in gezelschap van zijn moeder naar Nederland voor enkele concerten in Rotterdam en Den Haag. Neefe maakt reclame voor zijn geniale leerling in een muziektijdschrift. Ludwigs jongste broertje sterft.
		Composities Kurfürstensonates voor piano (WoO.47)

1784	*	Giulietta Guicciardi, Bettina Brentano, Ferdinand Ries, Jérôme Bonaparte en Ludwig Spohr.
		Maximilian Friedrich von Habsburg, Samuel Johnson, Diderot en W.F.Bach.
	-	Het toneelstuk Le mariage de Figaro gaat in Parijs in première.
		Biografie De dood van de keurvorst brengt een Habsburger aan het bewind in Bonn en deze reorganiseert het huisorkest. Ludwigs onbezoldigde aanstelling wordt gewijzigd in een betaalde.

1785	*	Johanna Reiss (mogelijk in 1784), Friedrich Wieck, Anna Milder en Jacob von Grimm.
	-	Er wordt patent verleend op een nieuwe uitvinding: de bierpomp.
	-	Het Kanaal wordt per ballon overgestoken.
	-	W.A.Mozart componeert pianoconcert K.466 en Le nozze di Figaro, welke opera een jaar later in première gaat.
		Biografie Ludwig krijgt altvioolles van de vader van zijn latere leerling en vriend Ries. De familie Beethoven woont korte tijd elders, maar keert terug naar het huis in de Rheingasse.

1786	*	Marie Bigot, Franz Oliva, Wilhelm von Grimm en Carl Maria von Weber.
		Friedrich II (der Grosse) von Hohenzollern.
	-	Friedrich II wordt opgevolgd als koning van Pruisen door zijn neef Friedrich Wilhelm II.
	-	In Bonn wordt een universiteit gesticht.
		Biografie Ludwig krijgt een zusje.

1787	*	Amalie Sebald, Wilhelm Rust, Tobias Haslinger en Maria Ludovica von Habsburg.
		L.Mozart en Gluck.
	-	W.A.Mozarts Don Giovanni gaat in première.
	-	In Bonn wordt een Lesegesellschaft opgericht, waarvan veel leden ooit leden van de in 1785 verboden orde der Illuminati waren.
		Biografie In januari reist de zestienjarige Ludwig alleen naar Wenen en hij ontmoet daar misschien Mozart. Onder andere vanwege de fatale ziekte van zijn moeder is hij genoodzaakt weer terug te keren en kan hij zijn Weense ambities niet realiseren. Op 17 juli sterft Maria Magdalena Keverich, in november gevolgd door haar babydochtertje, zodat het kindertal weer terug is op drie, de jongens Ludwig, Caspar Anton Carl en Nikolaus Johann. In een brief klaagt Ludwig over Melankolie en Engbrüstigkeit. Op de terugweg uit Wenen heeft hij in Augsburg kennis gemaakt met de familie Stein, waarvan de jonge dochter Nanette, later gehuwd Streicher, in zijn leven een niet onbelangrijke rol zou gaan spelen.

1788	*	Rudolph von Habsburg, George Byron en Arthur Schopenhauer.
		C.Ph.E.Bach.
	-	Goethe schrijft Egmont en Torquato Tasso.
		Biografie Ludwig is al enkele jaren pianoleraar van Leonore en Lorenz Breuning en zijn vriendschap met de familie wordt inniger. Hij speelt altviool in het hoforkest van de keurvorst en maakt kennis met graaf Waldstein, die vanuit Wenen naar Bonn is verhuisd. De Beethovens verhuizen naar de Wenzelgasse.

1789	*	Georg Ohm en Marie Walewska.
	-	Op 5 mei roept de Franse koning de Staten-Generaal eindelijk weer eens bij elkaar.
	-	Sade ziet kans op 4 juli de Bastille in Parijs te verlaten. Net op tijd, want de bestorming grijpt plaats op 14 juli.
	-	Het volgende wapenfeit in Parijs grijpt plaats op 27 augustus: de "Verklaring van de Rechten van de Mens en van de Burger".
	-	Washington wordt de eerste president van de Verenigde Staten van Amerika.
	-	Volta doet belangrijke proeven met electriciteit.
	-	Mozart componeert Cosi fan tutte.
		Biografie Ludwig wordt achttien en officieel gezinshoofd wegens incompetentie van zijn vader, die in november door de keurvorst op non-actief wordt gezet, maar nog wel zijn salaris ontvangt. Ludwig schrijft zich in bij de universiteit en volgt mogelijk de colleges van de revolutiegezinde hoogleraar Eulogius Schneider. Zoals het een achttienjarige betaamt, heeft hij een vriendenkring, waarin ook meisjes hun opwindende rol spelen. Ludwig is bevriend met de broers Kügelgen, de Breunings, Reicha en Wegeler, die naar Bonn is teruggekeerd na een studie van anderhalf jaar in Wenen.

1790	*	Fanny Giannatasio del Rio.
		Smith en Joseph II von Habsburg.
	-	Joseph II wordt opgevolgd als keizer van het "Heilige Roomse rijk der Duitse natie" door zijn broer, Leopold II.
	-	In Amerika sterft Benjamin Franklin, die ook in Europa grote invloed had als wetenschapper en politicus.
	-	Lavoisier stelt het periodiek systeem der elementen op en in Engeland wordt de eerste door stoom aangedreven molen in gebruik genomen.
		Biografie De jonge Beethoven begint de kunst van het componeren aardig in de vingers te krijgen. In de laatste week van 1790 bezoekt Haydn, op doorreis naar Londen, het hof van de keurvorst. Beethoven legt hem een net gecomponeerde cantate voor. Op zijn verzoek ontvangt hij voortaan de helft van het salaris van zijn vader, speciaal ten behoeve van de zorg voor zijn broers.
		Composities Joseph- en Leopoldcantates (WoO.87 en 88)

1791	*	Karl Bursy, Franz Grillparzer, Carl Czerny, Giacomo Meyerbeer, Marie Louise von Habsburg, Michael Farady en Théodore Géricault.
		Mirabeau en Mozart.
	-	Mozart componeert nog even Die Zauberflöte en het Requiem, maar nog voor de voltooiing van het laatste stuk sterft hij en zijn leerling Franx Xaver Süssmayr maakt het af.
	-	Haydn begint aan zijn zogenaamde Londense symfonieën.
		Biografie De keurvorst maakt met zijn hof een reis via de Rijn naar Mergentheim. Ook Beethoven is van de partij. Zijn erotische interesse lijkt in dit jaar vooral gericht op Leonore von Breuning. Andere meisjes die hem hebben aangetrokken in zijn jaren als puber en adolescent, zijn (zegt men) Marie Westerholt, Jeanette d'Honrath en Babette Koch.

1792	*	Gioacchino Rossini, Peter Simrock, Cipriani Potter, Teresa Malfatti en Percy Shelley.
		Leopold II von Habsburg.
	-	Leopold II wordt opgevolgd als keizer van het "Heilige Roomse rijk der Duitse natie" door zijn zoon, Franz II.
	-	De Franse revolutionairen verliezen in het buitenland veel goodwill met de "Septembermoorden", waarbij het revolutiegezinde gepeupel iedere willekeurige koningsgezinde het hoofd afhakt. Vervolgens zetten de Fransen hun koninklijk paar gevangen, roepen de republiek uit en raken met half Europa in oorlog. Deze oorlog zal duren tot 1797.
	-	In Washington wordt de eerste steen gelegd voor het Witte Huis.
		Biografie Het is mogelijk, maar niet zeker, dat Haydn, terugkerend uit Londen, Bonn weer bezoekt en Beethoven hoort spelen. In ieder geval is Beethovens kennismaking met Haydn de aanleiding voor zijn verhuizing naar Wenen, wat begin november plaatsgrijpt, ondanks de slechte gezondheidstoestand van vader Johann, die op 18 december sterft. In Wenen neemt de jonge componist zijn intrek in een zolderkamertje aan de Alstergasse in het voorstadje Alsergrund, maar hij verhuist al snel naar de begane grond. Gedurende enkele jaren woont hij daar.

1793		Louis XVI de Bourbon, Marie Antoinette von Habsburg en Jean-Paul Marat (allemaal onder de guillotine).
	-	De Franse revolutionairen beginnen nu elkaar te onthoofden of op andere wijze de dood in te jagen, waarbij vooral de moord in bad op Marat stof doet opwaaien.
	-	Napoleon verslaat de Engelsen bij Toulon.
	-	In Engeland wordt de Society of Civil Engineers opgericht.
	-	Haydn schrijft zijn strijkkwartetten opus 71 en 74.
	-	In Parijs wordt het eerste conservatorium gesticht en mede dankzij Napoleons veroveringen wordt dit voorbeeld al snel nagevolgd door heel Europa.
		Biografie Beethoven krijgt les van Haydn, maakt in Eisenstadt kennis met de familie Esterházy en begint aan de compositie van de muziek die zijn eerste opus zal worden. Mogelijk maakt hij kennis met Zmeskall, die een goede vriend van hem zou worden. Filosoof Fischenich, die in Bonn met Beethoven had kennisgemaakt, schrijft op 26 januari aan Charlotte Schiller dat hij, Beethoven, het hele gedicht An die Freude van haar echtgenoot op muziek zal zetten en dat hij, Fischenich, iets heel goeds verwacht, gezien het niveau van de jonge componist.

1794	*	Nikolaus Galitzin, Marie Pachler, Ignaz Moscheles en Anna Paulowna Romanova.
		Condorcet, Robespierre, Lavoisier en Schneider (de laatste drie worden in Parijs onthoofd).
		Biografie Haydn gaat opnieuw naar Engeland, zodat aan Beethovens lessen een einde komt en hij stuurt zijn leerling naar Albrechtsberger voor vervolglessen compositie. Van Schuppanzigh krijgt Beethoven vioolles. Dit voorjaar nog ontvangt hij geld van de keurvorst, daarna stopt deze geldstroom. Broer Carl, Wegeler en Lorenz Breuning verschijnen in Wenen, de eerste om ook carrière te maken als musicus, Wegeler vluchtend voor de dreiging van de Fransen en Breuning om te studeren.
		Composities Pianotrio's opus 1.

1795	*	Anton Felix Schindler, Ary Scheffer en John Keats.
		J.C.F.Bach.
	-	Napoleon heeft veel succes bij het onderdrukken van een contrarevolutie en wordt benoemd tot opperbevelhebber van het Franse leger.
	-	In Nederland wordt de "Bataafsche Republiek" gesticht, die tot 1806 bleef bestaan, waarna het land eerst tot koninkrijk wordt gebombardeerd en vervolgens ingelijfd bij Frankrijk.
	-	Goethe begint aan Wilhelm Meisters Lehrjahre.
	-	Haydn componeert de Symphonie mit dem Paukenschlag.
		Biografie Beethoven soleert voor het eerst in Wenen in het openbaar voor het grote publiek (29 maart) en zijn in 1794 gecomponeerde opus 1 wordt gepubliceerd. Bonn valt in Franse handen en de keurvorst moet vluchten, zodat Beethoven zijn toelage definitief verliest, maar hij heeft veel succes met zijn pianospel. Zijn broer Johann komt naar Wenen om zijn studie als apotheker te voltooien. Een andere oude bekende uit Bonn is ook naar Wenen verhuisd: de zangeres Magdalene Willmann. Over Beethovens mogelijke huwelijksaanzoek aan haar is geen zekerheid, noch over zijn bezoek aan een prostituée in deze periode. Hij verhuist naar de Kreuzgasse (Ogilvysches Freyhaus) in het centrum van Wenen.
		Composities Pianosonates opus 2, tweede pianoconcert (opus 15), vioolromance in F (opus 50), Rondo voor piano Die Wut über den verlorenen Groschen (opus 129), lied Adelaïde (opus 46).

1796		Macpherson.
	-	De Fransen krijgen volledige persvrijheid.
	-	Napoleons Italiaanse veldtocht is een groot succes.
	-	In Engeland wordt door Jenner de pokkenvaccinatie ontwikkeld.
	-	In de mode wordt de staartpruik aan de wilgen gehangen, benevens de kniebroek en de hoepelrok.
		Biografie Beethoven maakt met veel succes concertreizen naar Berlijn, Praag, Dresden, Leipzig, Pressburg en Boedapest. Mogelijk valt hij ten prooi aan een ernstige ziekte, die enkele maanden geduurd zou hebben. Wegeler verlaat Wenen weer en keert terug naar Bonn. Beethovens adres in dit jaar is onduidelijk.
		Composities Cellosonates opus 5, Ah! perfido (opus 65).

1797	*	Anette Droste-Hülshoff, Heinrich Heine, Mary Godwin, Gaetano Donizetti en Franz Schubert.
		Mary Wollstonecraft, Walpole, Burke, Babeuf (waarschijnlijk onthoofd) en Friedrich Wilhelm II von Hohenzollern.
	-	Friedrich Wilhelm II wordt als koning van Pruisen opgevolgd door zijn zoon Friedrich Wilhelm III.
	-	In Frankrijk wordt Talleyrand benoemd tot minister van buitenlandse zaken.
	-	De vrede van Campo Formio betekent een fikse nederlaag voor Oostenrijk. De linkeroever van de Rijn valt voor vele jaren in Franse handen.
	-	Goethe schrijft Hermann und Dorothea.
	-	In Leipzig begint Rochlitz met de uitgave van zijn belangrijke Allgemeine Musikalische Zeitung, waarin menige Beethoven-compositie zal worden besproken.
	-	Haydn componeert zijn strijkkwartetten opus 76.
		Biografie Beethoven krijgt waarschijnlijk in dit jaar of het vorige voor het eerst problemen met zijn gehoor, misschien als gevolg van een ziekte. Hij maakt concertreizen. In dit jaar en het volgende figureren zangeres Christine Gerhardi en pianoleerlinge Barbara Keglevics in zijn bestaan. Lorenz Breuning verlaat Wenen en keert terug naar Bonn. Ook in dit jaar is Beethovens adres onbekend.

1798	*	Karl Holz, Eugène Delacroix en Auguste Comte.
		Neefe, Lorenz Breuning, Galvani en Casanova.
	-	Napoleons Egyptische veldtocht wordt een mislukking, maar de sluwe generaal ziet kans de Fransen voor te spiegelen dat het een groot succes is.
	-	De Fransen raken opnieuw in oorlog met half Europa. Deze oorlog zal duren tot 1801.
	-	Malthus schrijft An Essay on the principles of population as it effects the future improvement of society.
	-	Schiller schrijft Das Lied von der Glocke.
	-	Haydn componeert Die Schöpfung.
		Biografie Amenda komt naar Wenen om te studeren en sluit direct vriendschap met Beethoven, die in dit jaar les heeft van Salieri. In oktober is hij in Praag, alwaar hij concerten geeft. Antonie Birkenstock, dochter van een Weense kunstmecenas die ook Beethoven zou hebben geprotegeerd, trouwt met zakenman Franz Brentano en verhuist naar Frankfurt.
		Compositie Pianosonate Pathétique (opus 13), vioolsonates opus 12, strijkkwartetten opus 18.

1799	*	Heinrich Rellstab en Honoré de Balzac.
		Ditters von Dittersdorf, Hargreaves en Beaumarchais.
	-	In Amerika sterft Washington.
	-	In Frankrijk neemt Napoleon op 9 november met geweld de macht over. Hij wordt "Eerste Consul" (van een triumviraat).
	-	Novalis schrijft Hymnen an die Nacht.
	-	Schelling publiceert System des transcendentalen Idealismus.
	-	Gauss ontwikkelt een nieuw soort wiskunde.
		Biografie Beethoven woont nu in een woning aan de Petersplatz in het centrum van Wenen. Hij maakt kennis met de jeugdige gravinnen Therese en Josephine Brunswick en geeft ze pianoles. Hij wordt verliefd op Josephine, die in mei echter met graaf Deym trouwt. Toch is hij goed bevriend met het echtpaar, evenals met Josephines broer Franz en haar beide zusters, Therese en Charlotte. De vriendschap met Franz lijkt levenslang te zijn geweest. Amenda verlaat Wenen weer, tot groot verdriet van Beethoven.
		Composities Septet opus 20.

1800	*	Ludwig Schlösser.
		Piccini.
	-	Oostenrijk lijdt in de oorlog tegen Frankrijk opnieuw een fatale nederlaag, die leidt tot een wapenstilstand.
	-	Wordsworth schrijft een "romantisch manifest".
		Biografie Beethoven verhuist naar het Greinersches Haus aan de Tiefer Graben in het centrum van Wenen en Lichnowsky geeft hem een comfortabel jaargeld. Hij is in de zomer langdurig te gast bij de familie Brunswick op hun landgoed Martónvasár bij Boedapest. Ook bezoekt hij Praag en hij geeft aldaar concerten. Vervolgens gaat hij op vakantie in Unterdöbling. Hij krijgt een nieuwe pianoleerling: Carl Czerny. Broer Carl begint te begrijpen dat hij te weinig talent heeft voor de muziek en besluit een baan aan te nemen als ambtenaar.
		Composities Frühlingssonate voor piano en viool (opus 24), eerste pianoconcert (opus 19), eerste symfonie (opus 21).

1801	*	Vincenzo Bellini en Joseph Lanner.
		Magdalene Willmann, Lavater, Abercromby en Novalis.
	-	Abercromby sneuvelt in de slag bij Aboekir, welke gebeurtenis volgens sommigen aanleiding zou zijn geweest voor Beethoven om aan zijn derde symfonie te beginnen.
	-	Napoleon begint onderhandelingen met de paus om tot een concordaat te komen, wat inderdaad lukt.
	-	Haydns Die Jahreszeiten gaat in première.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Hetzendorf. Hij wordt verliefd op Giulietta Guicciardi, nichtje van de meisjes Brunswick, en schrijft brieven aan Wegeler en Amenda over haar en over zijn doofheid. Stephan Breuning en Ries verschijnen in Wenen om respectievelijk rechten te studeren en te werken aan een carrière in de muziek. Broer Carl fungeert als secretaris voor zijn componerende broer.
		Composities Derde pianoconcert (opus 37), pianosonate Pastorale (opus 28), Mondscheinsonate (opus 27), ballet Die Geschöpfe des Prometheus (opus 43), vioolromance (opus 40).

1802	*	Maximiliane Brentano en Victor Hugo.
	-	De slag bij Austerlitz betekent een indrukwekkende overwinning voor Napoleon, die zijn concordaat met de paus officieel bevestigt en zich vervolgens laat zich uitroepen tot "Consul voor het leven".
		Biografie Beethoven verhuist naar Am Peter in het centrum van Wenen. In april gaat hij naar Heiligenstadt en daar schrijft hij op 6 en 10 oktober het beroemde testament. Reicha, een oude vriend uit Bonn die carrière had gemaakt in Parijs, is tijdelijk in Wenen.
		Composities Tweede symfonie (opus 36), pianosonate Sturm (opus 31), Kreutzersonate voor piano en viool (opus 47), Eroïcavariaties voor piano (opus 35).

1803	*	Hector Berlioz en Karoline Unger.
		Stich, Süssmayr, Van Swieten, Klopstock, Choderlos de Laclos en Herder.
	-	Het lukt Fulton om een stoomschip aan het varen te krijgen.
	-	Pestalozzi publiceert Wie Gertrud ihre Kinder lehrt.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Oberdöbling. Hij verdient goed met het geven van concerten en hij krijgt van de Franse pianobouwer Érard een nieuwe piano. Samen met Carl verhuist hij naar het Theater an der Wien met de bedoeling aldaar een opera te schrijven. Uitgever Artaria doet hem een proces aan en wint, maar in een later stadium sluiten de heren weer vrede. Beethoven maakt kennis met Rudolph von Habsburg, jongste broer van de keizer. Giulietta Guicciardi trouwt met graaf Gallenberg en verhuist naar Italië.
		Composities Waldsteinsonate (opus 53), derde symfonie Eroïca (opus 55), oratorium Christus am Ölberge (opus 85).

1804	*	George Sand, Michael Glinka en Johann Strauss senior.
		Deym, Priestley, Kant en Maximilian von Habsburg.
	-	In mei stuurt Napoleon het nieuws de wereld in dat hij zich tot keizer zal laten kronen. De kroning volgt op 2 december.
	-	In Engeland wordt William Pitt Jr. opnieuw eerste minister, nadat het land het een paar jaar zonder deze kundige persoon had moeten doen. Helaas is deze terugkeer van korte duur, want reeds in 1806 sterft Pitt, teleurgesteld en geschokt door Napoleons veroveringen.
	-	Schiller schrijft Wilhelm Tell.
		Biografie Beethoven, die in dit jaar flink ziek is, verlaat het Theater an der Wien en neemt zijn intrek bij Stephan Breuning in het Rothes Haus in Alsergrund. Dit duurt niet lang, hij vertrekt met ruzie (en gaat naar Baden en vervolgens naar Oberdöbling), maar de vrienden sluiten al snel weer vrede. Hij verscheurt het titelblad van zijn aan Napoleon Bonaparte opgedragen derde symfonie, herdoopt het stuk in Eroïca en draagt het op aan een ander (Lobkowitz). Hij probeert de relatie met Josephine, inmiddels weduwe Deym en moeder van vier kinderen, aan te halen. Hij verhuist naar de enige woning in Wenen waar hij het langer dan een paar seizoenen zou uithouden: het Pasqualati-Haus op de Mölkerbastei in het centrum van Wenen.
		Composities Tripelconcert voor viool, piano en cello (opus 56), opera Fidelio (opus 72).

1805	*	Adalbert Stifter.
		Belle van Zuylen, Boccherini, Schiller en Nelson.
	-	Opnieuw oorlog tussen Frankrijk en half Europa.
	-	Nelson sneuvelt in de door de Engelsen gewonnen slag bij Trafalgar (21 oktober) en de Engelsen bevestigen daarmee hun suprematie op zee.
	-	Op 2 december grijpt de slag bij Austerlitz plaats en de Fransen bezetten Wenen. De kaarten zijn geschud: Engeland de zee, Frankrijk het land.
	-	De morfine wordt ontdekt.
	-	Arnim en Brentano beginnen aan Des Knaben Wunderhorn.
		Biografie Beethoven brengt de zomermaanden door in Hetzendorf. Hij schrijft Josephine Deym-Brunswick liefdesbrieven. Zijn opera gaat in première en het wordt een fiasco. De derde symfonie doet het beter.
		Composities Pianosonate Appassionata (opus 57).

1806		Coulomb, Louis Ferdinand von Hohenzollern.
	-	Napoleon zet zijn broer Louis op de vacante Nederlandse troon.
	-	Napoleon wint de slag bij Jena tegen de Oostenrijkers.
	-	Op 6 augustus komt er officieel een einde aan het "Heilige Roomse rijk der Duitse natie". Franz von Habsburg verliest zijn II, voortaan heet hij keizer Franz I van Oostenrijk.
	-	Op 21 oktober stelt Napoleon het Continentaal Stelsel in.
	-	Goethe schrijft Faust.
	-	Hegel voltooit Phänomenologie des Geistes.
		Biografie Beethoven, die bij Lichnowsky te gast is op diens kasteel Grätz bij Troppau (tegenwoordig Opava) in het huidige Tsjechië, krijgt ruzie met zijn gastheer, die wil dat hij voor Franse officieren speelt. Beethoven weigert. Als gevolg van dit incident verliest hij -waarschijnlijk- met ingang van 1807 zijn jaargeld. Broer Carl trouwt eind mei met de Weense behangersdochter Johanna Reiss en begin september wordt hun zoon Karl geboren. Josephine Deym-Brunswick laat weten een oprechte vriendin te willen zijn voor Beethoven, maar beslist niet meer.
		Composities Vioolconcert (opus 61), vierde pianoconcert (opus 58), vierde symfonie (opus 60), Razumovskykwartetten (opus 59).

1807	-	Vrede van Tilsit.
	-	Napoleon benoemt zijn broer Jérôme tot koning van het net veroverde Westfalen.
	-	Humboldt publiceert verslagen van zijn vele reizen, welke publicaties baanbrekend zijn voor de ontwikkeling van de geologie.
	-	Fichte begint aan Rede an die Deutsche Nation, welk geschrift de ontwikkeling van het nationalisme in Duitsland zeer stimuleert.
		Biografie In de zomer en vroege herfst is Beethoven eerst in Baden, vervolgens in Heiligenstadt en tenslotte in Eisenstadt. Hij lijkt een beetje geïnteresseerd in de gehuwde Marie Bigot en Josephine verdwijnt langzaam uit zijn leven. Aan het einde van het jaar rivaliseert hij misschien met Stephan Breuning om Julie Vering. Zo ja, dan is Breuning de winnaar, want enkele maanden later trouwt hij met haar. De première van Beethovens mis in C leidt tot verkoeling van zijn relatie met de familie Esterházy.
		Composities Ouverture Coriolan (opus 62), mis in C (opus 86), vijfde symfonie (opus 67).

1808		Wranitzky.
	-	In Oostenrijk wordt de algemene dienstplicht ingevoerd.
	-	Napoleon raakt in oorlog met Spanje.
	-	Dalton ontwikkelt zijn atoomtheorie.
	-	Goethe schrijft Die Wahlverwandtschaften.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Heiligenstadt. In de herfst neemt hij zijn intrek in de appartementen van zijn mecenas Marie Erdödy in de Krugerstrasse in Wenen-centrum. Hij krijgt een aanbod van Jérôme Bonaparte om bij hem te komen werken als hofmusicus. Op 22 december geeft hij een belangrijk concert, waarbij de vijfde en zesde symfonie en het vierde pianoconcert in première gaan. Reicha verlaat Wenen en keert terug naar Parijs. Ries, een reislustig mens, komt langs in Wenen en bezoekt Beethoven. Broer Johann koopt een apotheek in Linz en verhuist.
		Composities Zesde symfonie Pastorale (opus 68), koorfantasie (opus 80), cellosonate opus 69, Für Elise voor piano (WoO.59).

1809	*	Charles Darwin, Edgar Allen Poe en Felix Mendelssohn-Bartholdy.
		Birkenstock, Julie Vering, Haydn, Albrechtsberger, Paine en Augenbrugger.
	-	Metternich wordt tot minister van Buitenlandse zaken benoemd.
	-	De Tiroolse verzetsstrijder Höfer wordt geëxecuteerd.
	-	In mei bezetten de Fransen Wenen, na de stad hevig te hebben beschoten, en op 5/6 juli grijpt de slag bij Wagram plaats.
	-	Napoleon laat zich scheiden, omdat zijn echtgenote hem geen nageslacht heeft geschonken.
		Biografie Kinsky, Lobkowitz en Rudolph von Habsburg besluiten Beethoven per 1 maart een jaargeld te geven en hij gaat niet naar Westfalen. In mei is de bezetting van Wenen door Napoleon voor hem een frustrerende ervaring. De zomer brengt hij door in Baden, nadat hij in het vroege voorjaar met ruzie Marie Erdödy's woning had verlaten en een woning had betrokken aan de Teinfaltstrasse in Wenen-centrum. Vanwege de ziekte en dood van haar vader verhuist Antonie Brentano-Birkenstock in oktober naar Wenen, later gevolgd door haar man en kinderen. Het is onbekend wanneer zij en Beethoven de kennismaking hernieuwen. In augustus verlaat Josephine Deym-Brunswick Wenen. Ze reist in gezelschap van haar oudste zuster en beide zoons door Zwitserland en Italië en maakt kennis met baron Stackelberg.
		Composities Vijfde pianoconcert (opus 73), Harfenkwartet (opus 74).

1810	*	Robert Schumann en Frédéric Chopin.
	-	Napoleon trouwt met de dochter van zijn vijand, keizer Franz van Oostenrijk. Het heeft het gewenste resultaat, hij krijgt een zoon.
	-	Nederland wordt bij Frankrijk ingelijfd.
	-	Goethe publiceert zijn interessante, maar inmiddels achterhaalde kleurenleer.
	-	Germaine de Staël schrijft De l'Allemagne.
	-	Goya schildert Desastres de la guera.
		Biografie Het bevalt Beethoven niet in de Teinfaltstrasse en hij verhuist naar de Walfischgasse. Maar ook dit is geen succes en na een vakantie in Baden keert hij terug naar zijn oude woning aan de Mölkerbastei. Devaluaties doen zijn net ontvangen jaargeld drastisch slinken. Hij is in de lente tevergeefs geïnteresseerd in Teresa Malfatti en in de zomer in Bettina Brentano, op bezoek bij haar halfbroer en schoonzuster in Wenen. Josephine Brunswick trouwt met Stackelberg, overigens pas na de geboorte van een dochtertje.
		Composities Ouverture en toneelmuziek Egmont (opus 84), strijkkwartet Quartetto Serioso (opus 95), pianosonate Les Adieux (opus 81a).

1811	*	L'Aiglon, William Thackery en Franz Liszt.
		Collin en Kleist.
	-	In Engeland wordt de koning krankzinnig verklaard, zijn zoon wordt prins-regent.
	-	Nieuwe geldontwaardingen veroorzaken een vreselijke economische chaos in heel Europa.
	-	In Oostenrijk wordt het burgerlijk wetboek ingevoerd en het geldwezen wordt gereorganiseerd.
	-	Goethe schrijft Dichtung und Wahrheit, Jane Austen Sense and Sensibility.
		Biografie Schoonzus Johanna komt in aanraking met de politie op beschuldiging van verduistering en wordt veroordeeld, maar haar straf wordt omgezet in enkele maanden huisarrest. Rudolph von Habsburg doet z'n best Beethovens sterk geslonken inkomen aan te vullen. Bettina Brentano trouwt met de schrijver Arnim. Beethoven gaat in augustus in Bohemen op vakantie en heeft daar een oogje op Amalie Sebald. In het najaar komt hij vaak bij de zieke Antonie Brentano-Birkenstock over de vloer, waarbij hij haar opvrolijkt met muziek.
		Composities Zevende symfonie (opus 92), Erzherzogtrio (opus 97).

1812	*	Charles Dickens.
		Kinsky en Righini.
	-	Napoleons Russische veldtocht (van juni tot december) betekent de ondergang van zijn leger, waarbij de confrontatie met de Fransen de Russen ertoe heeft gebracht op 15 september Moskou aan de vlammen prijs te geven.
	-	De gebroeders Grimm schrijven hun sprookjes en in Engeland verschijnt voor het eerst het nog altijd bestaande New England Journal of Medicine.
		Biografie Beethoven schrijft op 6 en 7 juli in Teplitz in Bohemen zijn brief aan de Unsterbliche Geliebte. Hij ontmoet daar Goethe, Rahel Levin en de zwangere Antonie Brentano, die begeleid wordt door haar man en haar jongste kind. Ook Amalie Sebald is weer in Bohemen, maar het wordt niets tussen haar en Beethoven. Josephine Stackelbergs huwelijk blijkt een mislukking en haar man verlaat de echtelijke woning in het voorjaar, wat haar niet verhindert in juli zwanger te worden. In oktober reist Beethoven naar Linz om zijn broer Johann op de vingers te tikken, die in concubinaat leeft met zijn huishoudster Therese Obermayer, maar op 8 november trouwt Johann haar. De Brentano's verlaten Wenen voorgoed.
		Composities Achtste symfonie (opus 93), vioolsonate opus 96.

1813	*	Gerhard Breuning, Karl Joseph Brentano (op 8 maart) en Minona Stackelberg (op 8 april), Giuseppe Verdi en Richard Wagner.
		Langrange en Grétry.
	-	In juni verslaat Wellington de Fransen bij Vittoria in Spanje en na een aantal moeizame onderhandelingen besluit op 9 september een brede Europese alliantie Napoleon een kopje kleiner te maken.
	-	Half oktober beginnen de gevechten bij Leipzig, die uitlopen op de zogenaamde "Volkerenslag" die het einde betekent van Napoleons heerschappij.
	-	Jane Austen schrijft Pride and Prejudice.
		Biografie Sommige deskundigen veronderstellen dat Karl Joseph Brentano (geboren in maart) Beethovens zoon was, anderen dat Minona Stackelberg (geboren in april) zijn dochter was. Hoe dan ook: Beethoven is ten prooi aan een hevige depressie en zelfs een maandenlang verblijf in Baden kan hem niet opvrolijken. Hij componeert in het eerste halfjaar nauwelijks iets, daarna neemt hij de pen voorzichtig weer ter hand, maar wat hij produceert, behoort niet bepaald tot zijn beste werk.
		Composities Wellingtons Sieg (opus 91), cantate Meeresstille und glückliche Fahrt (opus 112).

1814		Carl Lichnowsky, Joséphine de Beauharnais, Guillotin, Sade en Fichte.
	-	Maart/april: de geallieerden bezetten Parijs, Napoleon wordt afgevoerd naar Elba en er komt een nieuwe Bourbon op de Franse troon.
	-	In september begint in Wenen het congres.
	-	De eerste stoomlocomotief, gebouwd door de Engelsman Stephenson, maakt een proefritje.
	-	Schubert componeert Gretchen am Spinnrade.
	-	Field componeert de eerste nocturnes voor klavier.
		Biografie Beethoven viert triomfen en verdient goed, maar hij geeft het geld niet uit. In de zomer is hij eerst in Baden, vervolgens in Döbling. Stackelberg en Josephine, die het toch nog een keertje met elkaar hadden geprobeerd, gaan opnieuw uit elkaar. Hij verhuist naar Estland in gezelschap van de drie dochters die zijn naam dragen.
		Composities Pianosonate opus 90, cantate Der glorreiche Augenblick (opus 136).

1815		Murat, Mesmer, Caspar Anton Carl van Beethoven.
	-	In maart komt aan het congres in Wenen abrupt een einde als gevolg van Napoleons terugkeer van Elba. De apotheose komt op 18 juni bij Waterloo, Murat wordt geëxecuteerd en Napoleon verdwijnt naar Sint-Helena.
	-	In Europa begint een reactionaire wind te waaien, waarbij in Oostenrijk Metternich een belangrijke rol speelt.
	-	Op 26 september wordt in de Duitstalige landen de "Heilige Alliantie" gesloten, die van de veelheid van staten en staatjes een volkerenbond maakt.
	-	Schubert componeert Der Erlkönig.
	-	De uitbarsting van de Tambora op Sumatra veroorzaakt zoveel luchtvervuiling dat gedurende meer dan een jaar de temperatuur wereldwijd aanzienlijk lager is dan gewoonlijk. 1816 staat dan ook bekend als het jaar zonder zomer.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Baden en Unterdöbling. In de herfst verlaat hij de Mölkerbastei en hij verhuist naar het Lambertisches Haus in Wenen-centrum. In november sterft zijn broer Carl. Uit diens testament blijkt dat hij zijn oudste broer had verzocht de voogdij over zijn negenjarige zoon op zich te nemen, met als voorwaarde dat het kind bij zijn moeder blijft wonen. Stackelberg doet wanhopige pogingen Josephine toch weer voor zich te winnen. Tevergeefs, want er is een nieuwe man in haar leven gekomen, van wie ze een dochtertje krijgt. Al snel echter verdwijnt deze man weer uit haar leven en het dochtertje overlijdt aan de mazelen.
		Composities Cellosonates opus 102, ouverture Zur Namensfeier (opus 115).

1816	*	Charlotte Brontë.
		Lobkowitz, Maria Ludovica von Habsburg, Hager en Paisello.
	-	De eerste kleuterschool wordt gesticht.
	-	Rossini componeert Il Barbiere di Sivigla en Otello.
	-	De eerste hoorns en trompetten met ventielen worden gefabriceerd.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Baden, maar hij keert zeer vaak terug naar Wenen. In januari heeft hij het testament van zijn overleden broer aangevochten en zijn neefje volledig voor zichzelf opgeëist. Met succes. Hij krijgt de voogdij en doet het kind op kostschool. Fanny Giannatasio del Rio, de dochter van de directeur van deze school, wordt verliefd op hem, maar hij allerminst op haar. In de woning van de zusters Brunswick wordt een concert gegeven ter gelegenheid van het vertrek van violist Schuppanzigh naar Rusland. Beethoven is erbij en het concert behelst uitsluitend zijn muziek. Hij correspondeert intensief met de Brentano's in Frankfurt. Hun jongste kind, Karl Joseph, wordt aan het einde van het jaar levensgevaarlijk ziek.
		Composities Pianosonate opus 101, liederencyclus An die ferne Geliebte (opus 98).

1817	*	Niels Gade en Theodor Storm.
		Marie Walewska, Germaine de Staël, Méhul en Jane Austen.
	-	Hoffmann schrijft Nachtstücke.
	-	Clementi schrijft het voor musici zeer belangrijke Gradus ad Parnassum.
	-	Weber getuigt van het op gang komen van de pure Romantiek in de muziek: "Muziek is voor de kunsten wat liefde is voor mensen, de taal der emoties, alle mogelijk variaties omvattend in alle mogelijke aspecten."
	-	Goya moet zich voor de opnieuw ingestelde Inquisitie verantwoorden voor zijn Maya desnuda.
	-	Parkinson beschrijft de later naar hem genoemde ziekte.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Heiligenstadt en Nussdorf en na zijn terugkeer naar Wenen verhuist hij maar weer eens, ditmaal naar de wijk Landstrasse. Het huis bevalt hem niet, zodat hij een andere woning in dezelfde wijk betrekt. Pianiste Marie Pachler bezoekt Wenen en Beethoven, die diep onder de indruk raakt van haar pianistieke vaardigheden. Hij begint nu zo doof te worden dat hij schriftelijk moet converseren. Nanette Streicher, de echtgenote van een Weense pianobouwer, probeert hem te helpen bij het op orde brengen van zijn chaotische huishouden. Beethovens oude vriend Zmeskall, die aan een invaliderende gewrichtsziekte lijdt, verdwijnt langzamerhand uit het dagelijks leven van de componist.
		Compositie Hammerklaviersonate (opus 106).

1818	*	Charles Gounod, Karl Marx en Emily Brontë.
		J.P.Duport en Oppersdorff.
	-	Schopenhauer schrijft Die Welt als Wille und Vorstellung.
	-	Mary Shelley schrijft Frankenstein or The Modern Prometheus.
		Biografie Carls weduwe Johanna begint een proces tegen haar zwager in een poging haar zoon terug te krijgen, nadat Beethoven zijn neefje van kostschool had gehaald en bij zich in huis had genomen. Hij componeert nauwelijks iets en focuseert zich vrijwel volledig op het kind. In de zomer zijn oom en neef samen in Mödling, gelegen tussen Wenen en Baden. Aan het eind van het jaar vlucht de jongen naar zijn moeder, zijn oom haalt hem terug met hulp van de politie.

1819	*	Franz von Suppé en Jacques Offenbach.
		Braun, J.L.Duport, Watt, Blücher en Kotzebue.
	-	De moord op Kotzebue wordt voor de reactionaire Metternich aanleiding Oostenrijk nog een beetje meer in een politiestaat te veranderen. Hij vaardigt de "decreten van Karlsbad" uit, waarin de persvrijheid aan banden wordt gelegd.
	-	Eerste overtocht over de Atlantische oceaan door een stoomschip.
	-	Schubert schrijft het Forellenquintett.
		Biografie Beethoven verlaat de buitenwijk Landstrasse en keert terug naar een woning in het centrum van Wenen (Zum alten Blumenstock). In de zomer is hij in Mödling. Hij is geschokt door de moord op Kotzebue, met wie hij vriendschappelijk verkeerde. Hij krijgt bezoek van de aankomende jurist Schindler, die in de komende jaren zal proberen zich onmisbaar te maken met het verrichten van secretariaatswerkzaamheden voor zijn idool. Beethoven koopt aandelen, bedoeld als erfenis voor Karl. De rechtbank stelt Johanna in het gelijk en Karl keert terug naar zijn moeder. Johann van Beethoven is zo rijk geworden dat hij een landgoed kan kopen.
		Composities Missa Solemnis (opus 123, tot 1823), Diabellivariaties (opus 120).

1820		Marie Bigot, George III of Hanover en Pinel.
	-	Ampère publiceert zijn ontdekkingen met betrekking tot de electriciteitsleer.
	-	De "Venus van Milo" wordt opgegraven.
	-	Scott schrijft Ivanhoe.
	-	Spohr woont in Londen een concert van Ries bij. Ries dirigeert vanaf de piano en de eerste violist was in feite de dirigent. Spohr toont Ries hoe een "echte" dirigent te werk gaat. Dat was in Londen nog nooit vertoond.
		Biografie Beethoven verhuist naar een woning in de wijk Josephstadt, maar vanaf dit jaar zijn de deskundigen het niet erg eens over zijn adressen, wat geen wonder is, want zijn verhuisdrift neemt pathologische vormen aan. De zomer brengt hij door in Mödling. Hij heropent de gerechtelijke procedure tegen Johanna, moeder nu van een buitenechtelijke dochter. Johanna wordt alsnog volledig uitgeschakeld als voogdes over haar zoon en Karl keert terug naar zijn oom. Josephine Brunswick tobt met ernstige psychische en/of neurologische problemen.
		Composities Pianosonate opus 109.

1821	*	Gustave Flaubert.
		Weissenbach, Josephine Brunswick, Napoleon en Keats.
	-	Metternich wordt kanselier van Oostenrijk.
	-	In Griekenland begint de onafhankelijkheidsoorlog tegen de Turken.
	-	Heine publiceert gedichten.
	-	Webers Der Freischütz gaat in première.
		Biografie Beethoven is veel ziek in dit jaar, onmiskenbaar leverfunctiestoornissen. Hij verhuist maar weer eens, terug naar de wijk Landstrasse. In de zomer is hij eerst in Unterdöbling, vervolgens in Baden. In maart sterft Josephine Brunswick.
		Composities Pianosonates opp.110 en 111.

1822	*	César Franck.
		Herschel, Castlereagh, Canova, Hoffmann en Shelley.
	-	Heine publiceert zijn eerste gedichten.
	-	Schubert componeert de Unvollendete.
	-	Babbage en Lovelace construeren de eerste, nog zeer primitieve computer.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Oberdöbling en Baden. Na zijn terugkeer naar Wenen valt zijn verhuisoog op de buitenwijk Windmühle, maar hij zal er niet lang wonen. Dat is geen wonder, want de woning is gelegen naast die van zijn broer Johann en zijn schoonzus Therese en hij heeft aan allebei een enorme hekel. Dat wordt dus ruzie. Hij probeert de zo langzamerhand eindelijk zijn voltooiing naderende mis zo duur mogelijk te verkopen en dat brengt hem in conflict met zijn zaakgelastigde in Duitsland, Franz Brentano, die hem een groot bedrag had voorgeschoten, maar niet de eer krijgt de mis te kunnen overhandigen aan de uitgever voor wie hij werkt.
		Compositie Ouverture Die Weihe des Hauses (opus 124).

1823	*	Edouard Lalo.
		Waldstein en Jenner.
	-	Schubert componeert Rosamunde en Weber Euryanthe.
	-	In Engeland verschijnt voor het eerst The Lancet.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Hetzendorf en Baden. Na zijn terugkeer verhuist hij naar een woning in Landstrasse met de fraaie naam Zur schönen Sklavin. Hij moet een aandeel verkopen om zijn schuld aan Franz Brentano af te betalen, waarna aan zijn correspondentie met het Frankfurtse echtpaar een einde komt. Schuppanzigh keert terug naar Wenen en haalt de relatie met Beethoven weer aan. Beethovens vaste kopiïst, Schlemmer, sterft, zodat hij op zoek moet naar iemand anders die in staat is zijn hanepoten te lezen.
		Compositie Negende symfonie (opus 125, vanaf ongeveer 1818).

1824	*	Bedrich Smetana en Anton Bruckner.
		E.de Beauharnais, Byron en Géricault.
	-	Schubert publiceert Die schöne Müllerin.
	-	De Weense wals raakt in de mode.
	-	Érard brengt grote verbeteringen aan in de bouw van de fortepiano.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Penzing en Baden. Hij is dit jaar zwaar ziek, maar dat verhindert hem niet zich bezig te houden met zijn favoriete hobby: verhuizen. De keuze valt op een huis in Wenen-centrum, gelegen aan de Johannesgasse. In mei gaat de negende symfonie in première. Het is een artistiek succes, maar een financieel fiasco en Beethoven geeft de schuld aan Schindler, die enige tijd uit zijn leven verdwijnt en vervangen wordt door Holz.
		Composities Strijkkwartetten opus 127, batagellen voor piano opus 126.

1825	*	Johann Strauss junior.
		Alexander I Romanov, David, Salieri en Winter.
	-	In Frankrijk treedt een nieuwe, onwaarschijnlijk reactionaire koning aan.
	-	In Duitsland wordt de eerste spoorlijn geopend.
	-	Chopins eerste opus verschijnt.
		Biografie In de zomer is Beethoven in Baden. Zijn gezondheid gaat zienderogen achteruit, hij heeft een ernstige leverontsteking. Neef Karl studeert nu, maar met grote tegenzin, en hij woont op kamers. In oktober verhuist Beethoven naar zijn laatste woning: het Schwarzspanierhaus op de grens van Wenen-centrum en Alsergrund.
		Composities Strijkkwartetten opp.130 en 132, Grosse Fuge voor strijkkwartet (opus 133).

1826		Fries en Weber.
	-	Weber componeert Oberon en sterft dan plotseling.
	-	Mendelssohn componeert de ouverture Midzomernachtsdroom.
	-	Schubert componeert Der Tod und das Mädchen.
	-	In Amerika sterft Jefferson.
	-	In Berlijn worden straatlantaarns met gaslicht aangelegd.
		Biografie In de zomer in Baden doet Karl een zelfmoordpoging, wat hem tot persona non grata in Wenen maakt. Hij besluit dienst te nemen in het leger, onder hevig protest van zijn oom. In het najaar reizen ze samen naar Gneixendorf bij Krems, het landgoed van oom respectievelijk broer Johann. Begin december keren ze terug. Beethoven komt doodziek in Wenen aan. Hij heeft een stevige kou, mogelijk zelfs een longontsteking, die gevolgd wordt door een falende lever en nieren, wat waterzucht tot gevolg heeft. Hij is reddeloos verloren.
		Composities Strijkkwartetten opp.131 en 135.

1827		Browne-Camus, S.Breuning, Laplace, Blake, Volta en Pestalozzi.
	-	Ohm formuleert zijn beroemde wet.
	-	Een Duitse arts ontdekt wat allang werd vermoed: ook zoogdieren en mensen komen uit een ei.
	-	Heine publiceert Das Buch der Lieder.
	-	Schubert begint aan Die Winterreise.
		Biografie Vier operaties helpen Beethoven niets. Hij maakt zijn testament, benoemt Karl tot zijn enige erfgenaam en Holz tot zijn toekomstige biograaf. Op 26 maart om ongeveer kwart voor zes in de middag sterft hij. Schindler benoemt zichzelf tot Beethovens executeur-testamentair.

1828	*	Leo Tolstoi.
		Gleichenstein, Therese van Beethoven-Obermayer, Schubert, Goya en Gall.
		Biografie Er wordt flink rondgesold met Beethovens erfenis en veel belangrijke documenten raken verloren.

1830		Pasqualati, Anna Brunswick en Schuppanzigh.

1831		Stutterheim, Kreutzer en Müller.

1832		Rudolph von Habsburg, Goethe, Kleinheinz en Clementi.

1833		Radziwill, Razumowsky, Rahel von Varnhagen-Levin, Zmeskall en Nanette Streicher-Stein.

1836		Reicha en Amenda.

1837		Linke, Hummel, Moritz Lichnowsky en Marie Erdödy-Niczky

1838		Ries, Mälzel, Helene Breuning en Anna Hauptmann-Milder.

1839		Gallenberg.

1841		Tiedge en Eleonore Wegeler-Breuning.

1842		Umlauf, Haslinger, Treitschke, Cherubini en Clemens Brentano.

1843		Charlotte Teleki-Brunswick.

1844		Franz Brentano.

1846		Kuffner, Stumpff en Amalie Krause-Sebald.

1848		Johann van Beethoven, Wegeler en Oliva.

1849		Franz Brunswick en Dorothea Ertman-Graumann.

1850		Bursy.

1851		Teresa Drossdick-Malfatti.

1855		Rust en Marie Pachler.

1856		Bettina von Arnim-Brentano en Giulietta Gallenberg-Guicciardi.

1857		Czerny.

1858		Holz, Diabelli, Cramer, Giovanni Malfatti en Karl van Beethoven.

1859		Spohr.

1860		Rellstab en Bridgetower.

1861		Boucher en Therese Brunswick.

1864		Schindler en Meyerbeer.

1866		Galitzin.

1868		Rossini en Johanna van Beethoven-Reiss.

1869		Antonie Brentano-Birkenstock en Gottfried Fischer.
Terug naar boven